شاهنامۀ فردوسی

شاهنامه فردوسی - مجموعه تاریخ و ادبیات ایران - دکتر محمد دهقانی

۲۰ بازدید

از مجموعه: تاریخ و ادبیات ایران

مشخصاتمعرفی کوتاهفهرست مطالببخشی از کتاب

نویسنده: دکتر محمد دهقانی

ناشر: نشر نی

نوع جلد: شومیز

قطع کتاب: رقعی

چاپ اول: ۱۳۹۵

تعداد صفحات: ۴۵۲

شابک: ‏‫۹۷۸-۹۶۴-۱۸۵-۵۰۳-۳‬

قیمت: ۲۸۰,۰۰۰ ریال

شاهنامه را در حقیقت باید روایتی ادبی از تاریخ شفاهی مردم ایران تا روزگار خود فردوسی به شمار آورد. مسلم است که فردوسی هم، مثل هر راوی خلاق دیگری، سلیقه و عقاید شخصی خود را در گزینش و گزارش رویدادها دخالت داده و شاهنامه را در نهایت چنان‌که خود می‌پسندیده و دوست می‌داشته سامان داده است. با این حال، در این هم تردیدی نیست که ذائقۀ ادبی و فرهنگی فردوسی از عیار بالایی برخوردار بوده است. او را باید نمایندۀ بخش مهمی‌از طبقۀ باسواد آن روزگار به شمار آورد که ضمن آگاهی کامل از دانش‌های رسمی‌به فرهنگ و باورهای عامه هم اهمیت می‌داده و می‌کوشیده‌اند که این همه را در قالبی منظم و استوار ثبت کنند و برای آیندگان به یادگار بگذارند.

مقدمه

  • در ستایش خدا
  • در ستایش خرد
  • در ستایش پیغمبر (ص)
  • در فراهم آوردن شاهنامه

پادشاهی ضحّاک تازی

  • خواب دیدن ضحّاک
  • زادن فریدون از مادر
  • داستان کاوۀ آهنگر
  • نبرد فریدون با ضحّاک
  • داستان زادن زال
  • خواب دیدن سام نریمان
  • داستان زال و رودابه
  • نامه نبشتن زال به نزدیک پدرش سام
  • زادن رستم از مادر
  • رفتن کاوس به مازندران
  • رفتن رستم به مازندران
  • منزل اول رستم
  • رفتن رستم به جنگ دیو سپید
  • رفتن شاه کیکاوس بر آسمان

داستان رستم و سهراب

  • آغاز داستان
  • آمدن تهمینه دختر شاه سمنگان به بالین رستم
  • آمدن سهراب به ایران
  • نامه نبشتن گَژْدَهَم به نزدیک شاه کاوس
  • نامه فرستادن شاه کاوس به نزدیک رستم
  • پرسیدن سهراب نشان‌های خیمه‌ها از هجیر
  • رفتن سهراب به لشکرگاه کاوس
  • جنگ دوم سهراب با رستم
  • افگندن سهراب رستم را
  • افگندن رستم سهراب را
  • داستان سیاوش
  • گفتار اندر زادن سیاوش
  • داستان عشق آوردن سوداوه بر سیاوش
  • گذشتن سیاوش بر آتش
  • پیوند سیاوش با دختر افراسیاب
  • کُشته شدن سیاوش

داستان فرودِ سیاوش

  • آغاز داستان
  • آگاهی یافتن فرود از آمدن لَشکر ایرانیان
  • خواب دیدن جریره مادر فرود
  • رزم فرود با ایرانیان و کشته شدن فرود

داستان بیژن و منیژه

  • آغاز داستان
  • رفتن رستم به سر چاه بیژن

داستان رستم و اسفندیار

  • آغازِ داستان
  • رفتنِ اسفندیار به زاولستان
  • فرستادنِ اسفندیار بهمن را به نزد رستم
  • پاسخِ پیغامِ اسفندیار از رستمِ زال
  • رسیدنِ رستم و اسفندیار به یکدیگر
  • بازآمدنِ رستم به نزدِ اسفندیار
  • پاسخ دادنِ اسفندیار رستم را
  • نکوهش کردنِ اسفندیار دستانِ سام را
  • پاسخ دادنِ رستم اسفندیار را
  • پاسخ دادنِ اسفندیار رستم را
  • پاسخ دادنِ رستم اسفندیار را
  • هنر نمودنِ رستم و اسفندیار پیش یکدیگر
  • سخن گفتنِ رستم با پرده‌سرای
  • پند دادنِ زال رستم را
  • رزمِ رستم با اسفندیار
  • رزم زواره و فرامرز با نوش‌آذر و مهرنوش
  • چاره ساختنِ سیمرغ و زال بر اسفندیار
  • کشتنِ رستم اسفندیار را
  • اندرز کردنِ اسفندیار رستم را از بهرِ بهمن
  • آگاهی یافتنِ گشتاسپ از کشته شدنِ اسفندیار
  • نامۀ رستمِ زال به نزدیکِ گشتاسپ
  • خواندنِ گشتاسپ بهمن را به درگاه

داستان رستم و شَغاد

  • آغاز داستان
  • کشته شدنِ رستم با زواره در چاهِ نخچیرگاه
  • کین خواستنِ فرامرز از شاهِ کاول
  • سپری شدنِ روزگارِ شاه گشتاسپ
  • داستان بهرام با لنبک و براهام جهود

منابع

رستم برخلاف اسفندیار، پیرو الاهیات آزادگی است. محور الاهیات آزادگی نه اطاعت بی چون و چرا از امیال و اهوای خداوندگاری است که آدمی را حقیر و چشم و گوش بسته می‌خواهد و با او چنان سخن می‌گوید که انگار برده‌ای خاکسار و بی‌اختیار است. الاهیات آزادگی بر خرد استوار است و بر این عقیده که خداوند از انسان کژی و کاستی نمی‌خواهد. چنین الاهیاتی، برخلاف الاهیات بندگی که گشتاسپ و اسفندیار پیرو و مبلغ آن‌اند، آدمی را ترغیب می‌کند که پرس‌وجوگر و بالنده و رشدیابنده باشد. رستم پیرو چنین الاهیاتی است و از این رو هیچ دلیلی نمی‌بیند که شرط نامعقول اسفندیار را بپذیرد و برحسب مصلحت، ولو برای مدتی کوتاه، تن به بند بسپارد…

شاهنامه فردوسی - مجموعه تاریخ و ادبیات ایران - دکتر محمد دهقانی

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *